W 1945 roku mury jeszcze stały, a w salach urządzano zabawy. Jedenaście lat później z pałacu zostało pogorzelisko. Ogień ma datę; sprawca pozostał nieznany.

Dom dziedziczki

Joanna Gryzik odziedziczyła majątek Karola Goduli. W 1859 roku wraz z mężem, Hansem Ulrichem von Schaffgotschem, kupiła dobra w Kopicach. Dawna rezydencja zyskała nowe skrzydła, wieże, kaplicę i park. Za kamienną dekoracją kryje się historia dziewczynki z ubogiej rodziny, która znalazła się w centrum jednego z największych śląskich majątków.

NID opisuje neogotycką formę pałacu i kolejne przebudowy. Nie był to budynek powstały w jeden sezon. W jego architekturze można czytać dekady rozbudowy, rodzinnej ambicji i przemysłowego bogactwa.

Wojna nie była końcem

Na początku 1945 roku Schaffgotschowie utracili pałac. Według opracowania opublikowanego przez właściciela budynek przeszedł przez front bez poważnych szkód. Później odbywały się w nim zabawy i kolonie; następnie wnętrza służyły między innymi jako magazyn.

To właśnie ta kolejność jest w Kopicach najbardziej przejmująca. Ocalały mury, których nie zburzyła wojna, ale opuszczenie dawnej funkcji otworzyło drogę do innego rodzaju straty.

Niedziela, 7 października 1956

Tego dnia pałac stanął w ogniu. Ze źródeł opisujących sprawę wynika, że podejrzewano podpalenie, lecz sprawców nie ustalono. Ocalały głównie mury. W kolejnych dziesięcioleciach zamek na wodzie stawał się ruiną.

Wokół pożaru krąży hipoteza o próbie ukrycia nieprawidłowości w magazynie. Nie przedstawiamy jej jako rozstrzygnięcia śledztwa. Mocniejszy od legendy jest fakt, że ruina narodziła się już po wojnie.

Ruina z właścicielem

W 2022 roku obiekt nabyli nowi właściciele. Ich oficjalna strona informuje o pracach przy pałacu i możliwości wejścia na teren podczas organizowanych wydarzeń. Stan prac i dostępność mogą się zmieniać.

Pałac wygląda jak opuszczony plan filmu, ale jest prywatną własnością i zabytkiem objętym działaniami zabezpieczającymi. Historię można poznawać z dostępnych publicznie miejsc, a wejście na teren uzgadniać z właścicielem.